Van stress naar geluk

8 april 2019

Deze blog is niet bedoeld om je te ontmoedigen in je zoektocht naar geluk. Ik wil mijn visie op geluk met jou delen. Geluk is namelijk niet zo cool en gaaf als het lijkt. Niet dat we nu massaal moeten stoppen met gelukkig worden. Ik denk alleen wel, dat we ook wat dingen over geluk moeten weten.

Geluk

Eigenlijk is stress nog wel vergevingsgezind, maar geluk daarentegen, is onvergefelijk. Geluk is bikkelhard en kent geen compromissen. Geluk dwingt ons om grenzen te verleggen, scherp te zijn op wat we doen en neemt zelden genoegen met meer van hetzelfde. Geluk dwingt ons om datgene te doen waar we gelukkig van worden. Misschien heb je dit zelf ook al wel ondervonden in je zoektocht naar geluk.

Als je erover nadenkt is het ergens best raar. Natuurlijk willen we doen waar we blij van worden, maar is het doen waar we blij van worden wel echt zo vrijblijvend? Wanneer wordt de grens overschreden tussen willen en moeten? Willen we niet, dan wordt het moeten. Ongeluk dwingt ons naar geluk en geluk zet die lijn gewoon verder.

“Je kan maar beter gelukkig willen worden, anders moet je het.”

Dat ‘moeten als we niet willen’ is echter nog niet het ergste van geluk. Geluk is doorgaans lekker vaag. Een eerlijke vraag:
Weet jij – terwijl je dit leest – precies wat jij nu moet doen om gelukkig te worden? Of, nog eerlijker: Weet je eigenlijk wel waar je eerder gelukkig van bent geworden?

Grote kans dat wat jou ooit gelukkig maakte, nu niet meer zoveel bijdraagt aan jouw geluk.

Eigenlijk is stress niet zo lastig

Stress is in vergelijk met geluk veel meer vergevingsgezind. Het is onnodig om te zeggen dat we niet in een stressvolle periode willen zitten. Het is ook onnodig om te zeggen hoeveel leed stress met zich mee brengt. Maar, als je kijkt naar hoe we met stress om kunnen gaan, is stress in de basis best makkelijk. We kunnen namelijk heel precies aanwijzen waar we stress van krijgen. Dit doen we door te vertellen wat we nodig hebben in de vorm van de oplossing. In behoorlijk wat gevallen is stress zelfs gewoon af te kopen. Letterlijk afkopen. Een zak geld is een goed medicijn tegen stress. Heb je problemen op het werk en wil je hier eigenlijk iets aan doen? Maar ja, je moet toch wel werk hebben om alles te blijven betalen, toch? Het gevoel van financiële onzekerheid zorgt ervoor dat je jezelf in een onhoudbare situatie dwingt. Alstublieft: Een zak geld en je kan stoppen en/of de vrijheid nemen om de verandering in te zetten. Gevolg: Einde stresssituatie.

Niet alleen geld is een goed medicijn tegen stress. Vrijstelling van verantwoordelijkheid werkt ook zeer goed. Heb je een veel te groot project waar je in vastloopt? Nou, dan stop je toch gewoon! Zonder consequenties, zonder enige vorm van last, en stress vindt het wel best. Weg is de stress.

Te kort door de bocht, zeg je?

Nee! Het is niet zo dat een zak geld of jezelf ontdoen van verantwoordelijkheden je ook direct gelukkig gaat maken. Geluk is een ander verhaal. Stress gaat niet om gelukkig worden, stress gaat om het stoppen van een ongewenste situatie. Dat is geen geluk, maar minder stress. Een burn-out doet dit ook. Een burn-out stopt die extreme situatie waarin stress de overhand heeft genomen met een nog extremere maatregel om deze situatie te stoppen. Je valt uit. Het gebeurt regelmatig dat mensen letterlijk een black out krijgen. Een burn-out draait niet om groei en geluk, maar is de grote handrem van jouw vicieuze cirkel. En dan begint het bekende herstelproces. Een burn-out legt overigens wel de fundatie voor iets anders. Of dat die fundatie leidt naar geluk of onverhoopt naar een tweede burn-out, is aan jou. En hoe jij met die stresssituatie omgaat.

Minder stress ≠ geluk

Pas als een ongewenste situatie gestopt is, komt er weer ruimte voor groei, ruimte voor geluk. Dan begint het lastige. Ik wil de gevolgen van stress zeker niet onderschatten. De impact is groot en dat is precies waarom geluk na een burn-out vaak lastig is. Als het gaat om het vinden van geluk is de burn-out – het opheffen van stress – wel het makkelijkste deel. Was het niet juist dat we niet meer deden wat ons gelukkig maakte, waardoor we geconfronteerd werden met deze vorm van stress?

Geluk heeft geen boodschap aan lastige situaties

Nu we de stress gestopt hebben, herstellend zijn en klaar zijn om stappen te maken, begint de puzzel naar geluk. Wie ben je? Wat is er nu echt fout gegaan en als ik het vanaf nu goed doe, betekent dat dan geluk? Nee, helaas. Er zijn geen garanties vanuit beredenering, dat maakt het ook zo eng. We vergeten een stressvolle periode niet. Het liefst willen we na een burn-out niets meer te maken hebben met alles wat zorgde voor die stress. Het extreem vermijden werkt, voor even. Het is dan ook een goede strategie tijdens de herstelperiode. Geluk kijkt echter niet naar deze lastige gedachtes. Geluk kijkt naar wat jij kan en waar jouw mogelijkheden liggen. Geluk is het beste uit jezelf halen. De praktijk laat zien dat we daardoor ook dingen moeten doen en in situaties moeten komen die door het verleden, bijvoorbeeld door de burn-out, nu ondragelijk zwaar voelen. Vind je dat niet leuk? Jammer dan! Je hoeft het niet te doen, maar dan blijf je lang zoeken naar “jezelf” en naar “waar ik moet zijn”. En is dat niet wat we zo graag juist wel willen? In onze zoektochten naar wie we zijn, leren we geen nieuwe dingen over onszelf. We worden hoogstens bewust van de talenten die we genegeerd hebben. Maar boven al worden we geconfronteerd met de nutteloze blokkades vanuit het verleden.

Geluk heeft geen boodschap aan het verleden. We hoeven dan niet meteen het verleden te vergeten of te negeren; het mag er gewoon zijn. Het verleden en de daarin gevormde overtuigingen spelen echter in de ogen van geluk geen rol in wie jij bent. Dit komt vooral omdat wij het verleden verkeerd gebruiken. Het verleden en onze drang naar voorspelbaarheid, bindt ons namelijk juist aan de regels van stress. Niet aan geluk

geluk geeft geen break

Waar stress is te stoppen door specifiek aanwijsbare factoren, is geluk niet zo makkelijk af te kopen. Zelfs niet voor een dag. Er is geen onderhandeling mogelijk en dat betekent dat we geen andere keuze hebben dan in de onvoorspelbare wereld van geluk te stappen. Dat contrast is enorm groot. We leven namelijk in een wereld waarin voorspelbaarheid de focus heeft. Eigenlijk leven we in een wereld die gericht is op het reduceren van stress, niet op het vinden van geluk. Geluk weet wie je bent en wat je kan. Geluk weet waar je bent en hoe je op je omgeving aansluit. Vertrouwen op geluk is afstappen van de voorspelbare en logische constructie waarin we vooral bezig zijn om stress te reduceren.

Geluk is gelukkig geen stress

Oke, geluk is hard, onvergefelijk en vaag, maar het is gelukkig geen stress. Geluk is niet gemeen. Geluk houd je niet voor de gek zoals stress dat doet. Geluk is puur en integer aan wie jij bent. Geluk ben je dan ook gewoon zelf. Je weet dus wél wat je kunt en waar je toe in staat bent. Geluk helpt je hiervan bewust te worden. Met iedere stap naar jezelf, word je beloond met waar jij gelukkig van wordt. Dat betekent geen compromissen maken in je hart. Niet vluchten van enge plekken, niet vluchten van jezelf, niet leven in het verleden. Dan blijkt opeens dat geluk niet zo vaag is; het vraagt enkel om vertrouwen en durf. Durf uit zich vooral in het loskoppelen van de focus op voorspelbaarheid en stressreductie. Het vertrouwen uit zich in dat je meer weet over jezelf en precies doet wat je kan. Groeien als mens in de meest ruime betekenis van het woord.

Geluk of stress check

Het vinden van geluk kan echt aanvoelen als stress. Een onhebbelijk gevoel, buikpijn en het niet meer overzien. Maar er is een groot verschil. Bij stress moet je juist stoppen met wat je doet en als we het over geluk hebben, moet je juist erin stappen. Dus hoe maak je het onderscheid?
Vraag jezelf dit af:

1. Is mijn probleem praktisch op te lossen? (Zak met geld bijvoorbeeld)
Ja? Dan heb je zeer waarschijnlijk met stress te maken.
Nee? Dan heb je te maken met geluk.

2. Kan ik het probleem nu zelfstandig oplossen? (Bijvoorbeeld meer werken of weglopen)
Ja? Waarom doe je het dan niet? Ben je soms bang? Dan heb je te maken met stress.
Nee? Wil je de door jou gekozen oplossing niet inzetten, omdat het de situatie wel oplost, maar niet bijdraagt aan wie jij bent? Dan heb je te maken met geluk.
De situaties lijken op elkaar, maar het zijn wel echt twee verschillende werelden.

Tips in het vinden van geluk (Geen tips tegen stress dus)

1. Stress en geluk gaan niet samen. Je vindt nooit geluk als je stress hebt. Je moet dus eerst van de stress af. (Tegen stress zijn dus andere trajecten en tips!)

2. Voor geluk heb je energie en ruimte nodig. Dit lijkt een tip tegen stress, maar ook in een periode waarin je geen stress ervaart, is geluk nog niet vanzelfsprekend. Geluk vinden kost energie. Nieuwe paden inslaan vraagt om inzet en focus. Daar is dus ook ruimte voor nodig. Ruimte in de zin van tijd. Zonder tijd om iets nieuws te doen, doe je ook niets om geluk te vinden. Zonder energie heb je geen brandstof om de ruimte optimaal te gebruiken.

3. Wachten tot je het weet. Dit is de lastigste tip. Wachten. We kunnen niet wachten. We rennen altijd en zijn altijd bezig om iets te doen, om te voldoen aan onze drang naar voorspelbaarheid. Geluk werkt zo niet, zoals ik al zei. Geluk laat zich niet dwingen, geluk dwingt jou. Geluk wacht tot je de ruimte en energie hebt en zorgt dan voor de juiste ingeving. Dat betekent wachten. Het komt eraan!

4. Verwacht niet iedere dag het pad naar geluk te zien. Soms zie je het gewoon niet, maar dat mag. Laat je hoofd werken, houdt ruimte en energie vrij en geniet van waar je nu bent. We kunnen niet iedere dag vol inzetten op groei; dat is werken aan het groeien van stress. Als je het pad even niet meer ziet, doe je precies wat je moet doen. Hoe gek dat ook klinkt.

5. Gelukkig worden is niet leuk. Vaak moeten we juist die dingen doen die we eng vinden. Dingen die we liever niet doen. Dat is helemaal niet leuk. Maar het is nodig. Angst is geen reden om niet gelukkig te worden. Het vinden van geluk, gaat vaak samen met het overwinnen van deze grenzen. Overigens is niet zoeken op die vervelende plaatsen ook geen optie. De gedachte: “nu wil ik het weten ook” is een krachtige tool om met die angst om te gaan.

6. Denk aan jezelf. Klinkt misschien tegenstrijdig, maar jouw geluk is ook jouw verantwoordelijkheid. Je wilt niet dat iemand anders houder wordt van jouw geluk toch? Daarom moet je jezelf echt op de eerste plek zetten. Dat betekent trouwens niet dat je niet aan een ander denkt. Maar nooit ten koste van jezelf!

7. Probeer het niet vandaag op te lossen. Dit is stiekem een tip tegen stress, maar is een van de weinige tips die ook voor geluk geldt. Probeer problemen die logisch gezien later zou kunnen ontstaan, niet vandaag op te lossen. Grote kans dat dat niet lukt. De waarheid is namelijk; je hebt nu geen probleem, je dénkt dat er een probleem gaat ontstaan. Dat is wat anders. Geluk vinden betekent dat je op jezelf vertrouwt en een obstakel pas neemt wanneer deze zich daadwerkelijk voordoet. Tot die tijd heb je geen probleem. Dat scheelt een hoop energie en problemen. Energie die je kunt steken in het “nu”.

Wij zijn specialisten in het onderscheiden van stress en geluk en het vinden van jouw pad.

Auteur: Jeroen van der Graaf